Καρκίνος Θυρεοειδούς

Ο καρκίνος του θυρεοειδούς είναι ο συχνότερος ενδοκρινολογικός καρκίνος και η συχνότητα εμφάνισής του αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια. Με την ευρεία χρήση του υπερηχογραφήματος διαγιγνώσκονται ολοένα και συχνότερα νέες περιπτώσεις που αφορούν συχνά μικροκαρκινώματα (≤1 εκ), κυρίως θηλώδη. Για να ελεγχθεί αν κάποιο οζίδιο είναι κακόηθες χρησιμοποιείται η βιοψία δια λεπτής βελόνης. Υπάρχουν 4 βασικοί τύποι θυρεοειδικού καρκίνου: 1)Θηλώδες καρκίνωμα (80%-85% των περιπτώσεων) που συχνά συνοδεύεται από διηθημένους τραχηλικούς λεμφαδένες. Είναι αρίστης πρόγνωσης, με 10ετή επιβίωση 95% και βραδείας εξέλιξης. Είναι ο συχνότερος τύπος μετά από εξωτερική ακτινοβολία κυρίως κατά την παιδική ηλικία. 2)Θυλακιώδες (6-10%), συχνότερο σε περιοχές με ιωδιοπενία, αντιμετωπίζεται όπως το θηλώδες και η 10ετής επιβίωση είναι 80%.  3)Αμετάπλαστο (3%) που είναι σπάνιο αλλά πολύ επιθετικό και κατά κανόνα θανατηφόρο, ενώ ίσως αναπτύσσεται από προϋπάρχον θηλώδες ή θυλακιώδες. 4)Μυελοειδές (5-10%). Προέρχεται από διαφορετικού τύπου κύτταρα (κύτταρα C) νευροενδοκρινικής προέλευσης που παράγουν μια ορμόνη την καλσιτονίνη χρήσιμη τόσο στη διάγνωση όσο και στην παρακολούθηση των ασθενών. Το 25% των μυελοειδών έχει οικογενή μορφή (μετάλλαξη στο γονίδιο RET) και οι φορείς μπορούν να ανιχνευθούν με μοριακό έλεγχο και έτσι να αντιμετωπισθούν έγκαιρα.

Η θεραπεία του θυρεοειδικού καρκίνου (θηλώδες και θυλακιώδες) γίνεται κατ αρχάς με τη χειρουργική αφαίρεση όλου του όγκου (ολική θυρεοειδεκτομή και λεμφαδενικός καθαρισμός επί λεμφαδενικής συμμετοχής). Με βάση τις κατευθυντήριες οδηγίες και ανάλογα με το στάδιο της νόσου χορηγείται σε ορισμένες περιπτώσεις ραδιενεργό ιώδιο για καταστροφή των υπολειμμάτων του θυρεοειδούς. Τέλος χορηγείται θεραπεία δια βίου με θυροξίνη σε δοσολογία που εξαρτάται από την επικινδυνότητα για υποτροπή. Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει επαναπροσδιορισμός της στρατηγικής αντιμετώπισης ασθενών με θυρεοειδικό καρκίνο για τους εξής λόγους: α) ανευρίσκονται όλο και συχνότερα χαμηλού κινδύνου καρκινώματα που δεν χρειάζονται επιθετική θεραπεία β) για την παρακολούθηση χρησιμοποιούνται νέα διαγνωστικά εργαλεία όπως οι υψηλής ευκρίνειας υπέρηχοι, και η μέτρηση της θυρεοσφαιρίνης, μιας πρωτεΐνης που παράγεται από τα θυρεοειδικά κύτταρα και που είναι πολύ αξιόπιστος δείκτης εμμονής της νόσου γ) πολύ σημαντικό ρόλο έχει διαδραματίσει η χορήγηση ανασυνδυσμένης TSH (rhTSH, Τhyrogen) για τη διέγερση των υπολειμματικών κυττάρων, τόσο πριν την χορήγηση θεραπευτικού ραδιενεργού Ι¹³¹ όσο και για την παρακολούθηση των ασθενών. Η αποτελεσματικότητα αυτής της μεθόδου δεν υστερεί  σε σχέση με την κλασσική μέθοδο δηλαδή τη διακοπή της θυροξίνης και επιπλέον αποφεύγεται ο εξαντλητικός για τους ασθενείς υποθυρεοειδισμός. Η χρήση της rhTSH αναβάθμισε την αποτελεσματικότητα και ασφάλεια της διαγνωστικής και θεραπευτικής πρακτικής αλλά και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Για τις σπάνιες περιπτώσεις ασθενών με μεταστάσεις και εξελισσόμενη νόσο έχουν πρόσφατα εγκριθεί νέα φάρμακα που ευνοούν τη σταθεροποίηση της νόσου. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι με την εξαίρεση του αμετάπλαστου καρκίνου του θυρεοειδούς και ορισμένων περιπτώσεων μυελοειδούς οι υπόλοιπες περιπτώσεις σε περίπτωση εμμένουσας νόσου εξελίσσονται βραδέως ακόμη και όταν υπάρχουν μεταστάσεις σε απομεμακρυσμένα όργανα. Στο 80-90% των ασθενών δεν θα επηρεαστεί το προσδόκιμο επιβίωσης από το θυρεοειδικό καρκίνο.